Tháng 01/2026 ghi dấu chuỗi hoạt động hợp tác sôi nổi giữa Việt Nam và Hà Lan nhằm hiện thực hóa cam kết xây dựng một đồng bằng sông Cửu Long phát triển bền vững trước thách thức xâm nhập mặn.

Từ ngày 20 đến ngày 21/01/2026, Viện Mekong, Đại học Cần Thơ phối hợp với Đại sứ Quán Hà Lan tại Việt Nam tổ chức Diễn đàn quốc tế với chủ đề: “Đất nhiễm mặn và những giải pháp chung: Đối thoại giữa Việt Nam và Hà Lan về việc thích ứng xâm nhập mặn cho phát triển ngành trồng trọt tại đồng bằng sông Cửu Long”.

Diễn đàn được tổ chức với mục tiêu thúc đẩy hợp tác và tăng cường trao đổi các giải pháp đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và các doanh nghiệp Việt Nam và Hà Lan, hướng tới xây dựng cách tiếp cận tổng hợp nhằm giảm thiểu tác động của xâm nhập mặn đối với ngành trồng trọt tại đồng bằng sông Cửu Long.

Ngày 20/01/2026, tại Hội trường Tòa nhà Phức hợp Phòng thí nghiệm (RLC) - Đại học Cần Thơ, cuộc họp tham vấn các bên liên quan chủ đề “Các giải pháp và hành động vì sự phát triển bền vững của khu vực hạ nguồn Mekong” đã được diễn ra với sự tham dự của hơn 105 đại biểu là đại diện từ cơ quan ngoại giao Vương quốc Hà Lan tại Việt Nam, các nhà khoa học đến từ các Viện/Trường trong và ngoài nước; Đại diện các Sở ngành và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan; Lãnh đạo và cán bộ Viện Mekong cùng đông đảo sinh viên thuộc Đại học Cần Thơ và Đại học Trà Vinh.

Mở đầu chuỗi sự kiện, các đại biểu đã tham quan mô hình thí điểm thu gom và xử lý nước mưa tại Viện Mekong do TS. Hồng Minh Hoàng, Viện Mekong, Đại học Cần Thơ đại diện trình bày. Dự án nhằm thu gom và đánh giá chất lượng nước mưa sau khi qua hệ thống xử lý không tiêu thụ điện năng, ứng dụng công nghệ lọc kết hợp, xử lý hiệu quả các tạp chất và vi sinh, đảm bảo tiêu chuẩn nước uống an toàn cho người dân đồng bằng sông Cửu Long. Hệ thống hiện nay tại lắp đặt thử nghiệm tại nhiều khu vực khác nhau bao gồm khu vực đô thị, khu vực chăn nuôi và khu vực canh tác nông nghiệp tại Cần Thơ, Sóc Trăng và Cà Mau. Dự án do Chính phủ Hà Lan tài trợ và được triển khai trong giai đoạn 2023-2025. Đại học Wageningen giữ vai trò điều phối chung và Viện Mekong chịu trách nhiệm điều phối các hoạt động tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Các đối tác tham gia triển khai gồm Water Innovation Consulting (Hà Lan), PB International (Hà Lan) và Công ty TNHH STEPS (Việt Nam).

Tại Phiên họp chính thức, bài phát biểu khai mạc của PGS. TS. Văn Phạm Đăng Trí, Viện trưởng, Viện Mekong, Đại học Cần Thơ và bài phát biểu giới thiệu của Bà Céline van Maaren - Trưởng đoàn Phái đoàn Đổi mới Sáng tạo về Xâm nhập mặn, Bộ Nông nghiệp, Thủy sản, An ninh Lương thực và Thiên nhiên Hà Lan đã nhấn mạnh những thách thức ngày càng gia tăng do xâm nhập mặn tại đồng bằng sông Cửu Long và sự cần thiết của các giải pháp thích ứng nông nghiệp mang tính liên ngành và dài hạn. Cuộc họp tham vấn được kỳ vọng sẽ thúc đẩy đối thoại, chia sẻ tri thức và tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và Hà Lan trong phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu.

🌿Chương trình làm việc tập trung vào các nội dung trọng tâm thông qua các phiên trao đổi và thảo luận chuyên sâu:

Phiên thảo luận “Thu hẹp khoảng cách và nhân rộng tác động” dưới sự điều phối của Bà Babette Bodlaender, Quản lý Quan hệ đối tác, Netherlands Food Partnership; các đại biểu đã thảo luận nhóm về 3 trụ cột: Phòng ngừa, Giảm thiểu và Thích ứng nhằm thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn, chuyển hóa nghiên cứu về quản lý xâm nhập mặn thành các giải pháp thực tiễn. Đồng thời, phiên thảo luận cũng đưa ra các giải pháp về thúc đẩy áp dụng và mở rộng các mô hình công nghệ nông nghiệp thích ứng mặn thành công trong lĩnh vực trồng trọt, rau-củ-quả cùng một số định hướng triển khai tiếp theo.

Sáng ngày 21/01/2026, tại khách sạn Sheraton, Cần Thơ đã diễn ra Diễn đàn Doanh nghiệp “Đất nhiễm mặn và những giải pháp chung: Đối thoại giữa Việt Nam và Hà Lan về việc thích ứng xâm nhập mặn cho phát triển ngành trồng trọt tại đồng bằng sông Cửu Long”.

Mở đầu chương trình là phát biểu chào mừng của TS. Lê Văn Lâm, Phó Hiệu Trưởng, Đại học Cần Thơ, nhấn mạnh vai trò của hợp tác khoa học - doanh nghiệp - chính sách trong việc nâng cao năng lực thích ứng của ngành trồng trọt, đồng thời khẳng định cam kết của Đại học Cần Thơ trong hỗ trợ nghiên cứu, chuyển giao giải pháp và phát triển nông nghiệp bền vững cho đồng bằng sông Cửu Long. Tiếp đó, Bà Raïssa Marteaux, Tổng Lãnh sự Vương quốc Hà Lan tại TP. Hồ Chí Minh, chia sẻ cam kết lâu dài của Hà Lan trong việc đồng hành cùng Việt Nam ứng phó với xâm nhập mặn thông qua chuyển giao tri thức, đổi mới sáng tạo và các giải pháp nông nghiệp bền vững. Ông Vinod Ahuja, Trưởng đại diện FAO tại Việt Nam, khẳng định xâm nhập mặn là thách thức lớn đối với an ninh lương thực và sinh kế người dân ĐBSCL, đồng thời kêu gọi tăng cường hợp tác đa bên và các giải pháp dựa trên khoa học nhằm hướng tới ngành trồng trọt thông minh với khí hậu.

Trong khuôn khổ Diễn đàn, các chuyên gia đã chia sẻ những phân tích chuyên sâu về thực trạng xâm nhập mặn tại đồng bằng sông Cửu Long:

Các phiên thảo luận chuyên đề đã mang đến nhiều góc nhìn đa chiều và giải pháp thực tiễn nhằm ứng phó với xâm nhập mặn trong phát triển ngành trồng trọt tại đồng bằng sông Cửu Long. Ba phiên thảo luận tập trung vào các lộ trình vượt qua tác động của xâm nhập mặn thông qua giống cây trồng, công nghệ và hệ thống canh tác; chia sẻ các mô hình đổi mới sáng tạo gắn kết nghiên cứu - doanh nghiệp - cộng đồng; đồng thời nhấn mạnh vai trò của hợp tác đa bên trong thúc đẩy ngành trồng trọt thông minh với khí hậu tại đồng bằng sông Cửu Long.

Diễn đàn cũng chứng kiến Lễ ký kết các Biên bản ghi nhớ (MoU) giữa Quỹ SALTA (Institute on Agriculture in Salinizing Deltas) và Đại học Cần Thơ về quan hệ đối tác hành động hướng tới thích ứng với độ mặn ở đồng bằng sông Cửu Long; giữa Mekong Products và The Salt Doctors về hợp tác về canh tác thủy canh ngoài trời ở đồng bằng sông Cửu Long, xác nhận hiệu suất cây trồng và lợi ích chi phí; và giữa Rainmaker Holland, Water Innovation Consulting và Đại học Cần Thơ về hợp tác về canh tác thủy canh ngoài trời ở đồng bằng sông Cửu Long, xác nhận hiệu suất cây trồng và lợi ích chi phí. Các thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho những sáng kiến hợp tác dài hạn, mang lại giá trị thiết thực cho người sản xuất và cộng đồng địa phương.

“Đại học Cần Thơ hướng tới việc bảo đảm các nghiên cứu khoa học được triển khai gắn với nhu cầu thực tiễn và lợi ích thiết thực của cộng đồng tại đồng bằng sông Cửu Long”, PGS. TS. Văn Phạm Đăng Trí chia sẻ sau lễ ký kết.

Diễn đàn khép lại với bài phát biểu bế mạc của bà Céline van Maaren, Trưởng đoàn Công tác Đổi mới về Độ mặn, Điều phối viên khu vực OECD (Việt Nam, Thái Lan, Châu Đại Dương), Bộ Nông nghiệp, Thủy sản, An ninh lương thực và Bảo tồn thiên nhiên của Hà Lan, bày tỏ kỳ vọng về việc tăng cường quan hệ đối tác Việt Nam - Hà Lan trong việc thúc đẩy đổi mới và trồng trọt thích ứng với biến đổi khí hậu hướng tới một đồng bằng sông Cửu Long bền vững.